Luke 6
1It came to passἘγένετοthenδὲonἐνa Sabbathσαββάτῳis passing alongδιαπορεύεσθαιHeαὐτὸνthroughδιὰgrainfieldsσπορίμων,andκαὶwere pluckingἔτιλλονtheοἱdisciplesμαθηταὶof Himαὐτοῦandκαὶwere eatingἤσθιονtheτοὺςheads of grainστάχυαςrubbing [them]ψώχοντεςin theταῖςhandsχερσίν.
2Someτινὲςhoweverδὲof theτῶνPhariseesΦαρισαίωνsaidεἶπαν·WhyΤίdo youποιεῖτεthat whichὃnotοὐκit is lawfulἔξεστιν[on] theτοῖςSabbathsσάββασιν;
3AndκαὶansweringἀποκριθεὶςtoπρὸςthemαὐτοὺςsaidεἶπενὁJesusἸησοῦς·Not evenΟὐδὲthisτοῦτοhave you readἀνέγνωτεthat whichὃdidἐποίησενDavidΔαυὶδwhenὁπότεwas hungryἐπείνασενhe himselfαὐτὸςandκαὶthose whoοἱwithμετ’himαὐτοῦwereὄντες;
4howὡςhe enteredεἰσῆλθενintoεἰςtheτὸνhouseοἶκοντοῦof Godθεοῦandκαὶtheτοὺςloavesἄρτουςof theτῆςpresentationπροθέσεωςhaving takenλαβὼνateἔφαγενandκαὶgaveἔδωκενto thoseτοῖςwithμετ’himαὐτοῦ,whichοὓςnotοὐκit is lawfulἔξεστινto eatφαγεῖνifεἰnotμὴonlyμόνουςto theτοὺςpriestsἱερεῖς;
5AndκαὶHe was sayingἔλεγενto themαὐτοῖς·LordΚύριόςisἐστινof theτοῦSabbathσαββάτουtheὁSonυἱὸςτοῦof Manἀνθρώπου.
6It came to passἘγένετοthenδὲonἐνanotherἑτέρῳSabbathσαββάτῳenteredεἰσελθεῖνHeαὐτὸνintoεἰςtheτὴνsynagogueσυναγωγὴνandκαὶtaughtδιδάσκειν·andκαὶthere wasἦνa manἄνθρωποςthereἐκεῖandκαὶtheἡhandχεὶρof himαὐτοῦtheἡrightδεξιὰwasἦνwitheredξηρά·
7Were closely watchingπαρετηροῦντοnowδὲtheοἱscribesγραμματεῖςandκαὶtheοἱPhariseesΦαρισαῖοιwhetherεἰonἐνtheτῷSabbathσαββάτῳHe will healθεραπεύει,thatἵναthey might find [reason]εὕρωσινto accuseκατηγορεῖνHimαὐτοῦ.
8Heαὐτὸςnowδὲknewᾔδειtheτοὺςthoughtsδιαλογισμοὺςof themαὐτῶν,He saidεἶπενnowδὲto theτῷmanἀνδρὶtheτῷwitheredξηρὰνhavingἔχοντιtheτὴνhandχεῖρα·AriseἜγειρεandκαὶstandστῆθιinεἰςtheτὸmidstμέσον·Andκαὶhaving risen upἀναστὰςhe stoodἔστη.
9SaidεἶπενthenδὲὁJesusἸησοῦςtoπρὸςthemαὐτούς·I askἘπερωτῶyouὑμᾶς,whetherεἰit is lawfulἔξεστινon theτῷSabbathσαββάτῳto do goodἀγαθοποιῆσαιorἢto do evilκακοποιῆσαι,Lifeψυχὴνto saveσῶσαιorἢto destroyἀπολέσαι;
10Andκαὶhaving looked aroundπεριβλεψάμενοςallπάνταςon themαὐτοὺςHe saidεἶπενto himαὐτῷ·Stretch outἜκτεινονtheτὴνhandχεῖράof youσου·ὁAndδὲhe didἐποίησεν,andκαὶwas restoredἀπεκατεστάθηtheἡhandχεὶρof himαὐτοῦ.
11They themselvesαὐτοὶthenδὲwere filledἐπλήσθησανwith rageἀνοίας,andκαὶwere discussingδιελάλουνwithπρὸςone anotherἀλλήλουςwhatτίἂνthey might doποιήσαιεντῷto JesusἸησοῦ.
12It came to passἘγένετοthenδὲinἐνtheταῖςdaysἡμέραιςthoseταύταιςwent outἐξελθεῖνHeαὐτὸνtoεἰςtheτὸmountainὄροςto prayπροσεύξασθαι,andκαὶHe wasἦνspending the nightδιανυκτερεύωνinἐντῇprayerπροσευχῇτοῦto Godθεοῦ.
13Andκαὶwhenὅτεit becameἐγένετοdayἡμέρα,He called to [Him]προσεφώνησενtheτοὺςdisciplesμαθητὰςof Himαὐτοῦ,alsoκαὶhaving chosen outἐκλεξάμενοςfromἀπ’themαὐτῶνtwelveδώδεκα,whomοὓςalsoκαὶapostlesἀποστόλουςHe namedὠνόμασεν,
14SimonΣίμωναwhomὃνalsoκαὶHe namedὠνόμασενPeterΠέτρονandκαὶAndrewἈνδρέανtheτὸνbrotherἀδελφὸνof himαὐτοῦandκαὶJamesἸάκωβονandκαὶJohnἸωάννηνandκαὶPhilipΦίλιππονandκαὶBartholomewΒαρθολομαῖον
15andκαὶMatthewΜαθθαῖονandκαὶThomasΘωμᾶνandκαὶJamesἸάκωβον[son of] AlphaeusἉλφαίουandκαὶSimonΣίμωναthe [one]τὸνcalledκαλούμενονZealotΖηλωτὴν
16andκαὶJudas [son]Ἰούδανof JamesἸακώβουandκαὶJudasἸούδανIscariotἸσκαριὼθwhoὃςbecameἐγένετο[the] betrayerπροδότης.
17AndΚαὶhaving descendedκαταβὰςwithμετ’themαὐτῶνHe stoodἔστηonἐπὶa placeτόπουlevelπεδινοῦ,andκαὶa crowdὄχλοςlargeπολὺςof disciplesμαθητῶνof Himαὐτοῦ,andκαὶa multitudeπλῆθοςgreatπολὺof theτοῦpeopleλαοῦfromἀπὸallπάσηςτῆςJudeaἸουδαίαςandκαὶJerusalemἸερουσαλὴμandκαὶtheτῆςsea coastπαραλίουof TyreΤύρουandκαὶSidonΣιδῶνος,
18whoοἳcameἦλθονto hearἀκοῦσαιHimαὐτοῦandκαὶto be healedἰαθῆναιofἀπὸtheτῶνdiseasesνόσωνof themαὐτῶν·Andκαὶthoseοἱtroubledἐνοχλούμενοιwithἀπὸspiritsπνευμάτωνuncleanἀκαθάρτωνwere healedἐθεραπεύοντο·
19Andκαὶallπᾶςtheὁmultitudeὄχλοςwere seekingἐζήτουνto touchἅπτεσθαιHimαὐτοῦ,becauseὅτιpowerδύναμιςfromπαρ’Himαὐτοῦwas going outἐξήρχετοandκαὶhealingἰᾶτοallπάντας.
20AndΚαὶHeαὐτὸςhaving lifted upἐπάραςtheτοὺςgazeὀφθαλμοὺςof Himαὐτοῦuponεἰςtheτοὺςdisciplesμαθητὰςof Himαὐτοῦwas sayingἔλεγεν·Blessed [are]Μακάριοιtheοἱpoorπτωχοί,forὅτιyoursὑμετέραisἐστὶνtheἡkingdomβασιλείατοῦof Godθεοῦ.
21Blessed [are]μακάριοιthoseοἱhungeringπεινῶντεςnowνῦν,forὅτιyou will be filledχορτασθήσεσθε.Blessed [are]μακάριοιthoseοἱweepingκλαίοντεςnowνῦν,forὅτιyou will laughγελάσετε.
22BlessedΜακάριοίare youἐστεwhenὅτανshall hateμισήσωσινyouὑμᾶςοἱmenἄνθρωποι,andκαὶwhenὅτανthey shall excludeἀφορίσωσινyouὑμᾶςandκαὶshall insult [you]ὀνειδίσωσινandκαὶshall cast outἐκβάλωσινtheτὸnameὄνομαof youὑμῶνasὡςevilπονηρὸνon account ofἕνεκαtheτοῦSonυἱοῦτοῦof Manἀνθρώπου·
23Rejoiceχάρητεinἐνthatἐκείνῃτῇdayἡμέρᾳandκαὶleap for joyσκιρτήσατε,beholdἰδοὺforγὰρtheὁrewardμισθὸςof youὑμῶν[is] greatπολὺςinἐντῷheavenοὐρανῷ·According toκατὰthese thingsτὰof themαὐτὰforγὰρused to treatἐποίουνtheτοῖςprophetsπροφήταιςtheοἱfathersπατέρεςlikewiseαὐτῶν.
24Butπλὴνwoeοὐαὶto youὑμῖνwho areτοῖςrichπλουσίοις,forὅτιyou are receivingἀπέχετεtheτὴνcomfortπαράκλησινof youὑμῶν.
25Woeοὐαὶto youὑμῖν,whoοἱhaving been filledἐμπεπλησμένοιnowνῦν,forὅτιyou will hungerπεινάσετε.Woe toοὐαί,thoseοἱlaughingγελῶντεςnowνῦν,forὅτιyou will mournπενθήσετεandκαὶwill weepκλαύσετε.
26Woe to youΟὐαὶwhenὅτανwellκαλῶςof youὑμᾶςspeakεἴπωσινallπάντεςοἱmenἄνθρωποι,according toκατὰthese thingsτὰof themαὐτὰforγὰρused to treatἐποίουνtheτοῖςfalse prophetsψευδοπροφήταιςtheοἱfathersπατέρεςlikewiseαὐτῶν.
27ButἈλλὰto youὑμῖνI sayλέγωto thoseτοῖςhearingἀκούουσιν,Loveἀγαπᾶτεtheτοὺςenemiesἐχθροὺςof youὑμῶν,goodκαλῶςdoποιεῖτεto thoseτοῖςhatingμισοῦσινyouὑμᾶς,
28blessεὐλογεῖτεthoseτοὺςcursingκαταρωμένουςyouὑμᾶς,prayπροσεύχεσθεforπερὶthoseτῶνmistreatingἐπηρεαζόντωνyouὑμᾶς.
29To the [one]τῷstrikingτύπτοντίyouσεonἐπὶtheτὴνcheekσιαγόναofferπάρεχεalsoκαὶtheτὴνotherἄλλην,andκαὶfromἀπὸthe [one]τοῦtaking awayαἴροντόςyourσουτὸcloakἱμάτιονalsoκαὶtheτὸνtunicχιτῶναnotμὴdo withholdκωλύσῃς.
30To everyoneπαντὶaskingαἰτοῦντίyouσεgiveδίδου,andκαὶfromἀπὸthe [one]τοῦtaking awayαἴροντοςwhat [is]τὰyoursσὰnotμὴask [it] backἀπαίτει.
31Andκαὶasκαθὼςyou desireθέλετεthatἵναshould doποιῶσινto youὑμῖνοἱmenἄνθρωποι,doποιεῖτεto themαὐτοῖςlikewiseὁμοίως.
32AndΚαὶifεἰyou loveἀγαπᾶτεthoseτοὺςlovingἀγαπῶνταςyouὑμᾶς,whatποίαto youὑμῖνcreditχάριςis itἐστίν;Evenκαὶforγὰροἱsinnersἁμαρτωλοὶthoseτοὺςlovingἀγαπῶνταςthemαὐτοὺςloveἀγαπῶσιν.
33Andκαὶifἐὰνyou do goodἀγαθοποιῆτεto thoseτοὺςdoing good toἀγαθοποιοῦνταςyouὑμᾶς,whatποίαto youὑμῖνcreditχάριςis itἐστίν;For evenκαὶοἱsinnersἁμαρτωλοὶtheτὸsameαὐτὸdoποιοῦσιν.
34Andκαὶifἐὰνyou lend [to those]δανίσητεfromπαρ’whomὧνyou expectἐλπίζετεto receive backλαβεῖν,whatποίαto youὑμῖνcreditχάριςis itἐστίν;Evenκαὶsinnersἁμαρτωλοὶto sinnersἁμαρτωλοῖςlendδανίζουσινthatἵναthey might receiveἀπολάβωσινtheτὰsame amountἴσα.
35Butπλὴνloveἀγαπᾶτεtheτοὺςenemiesἐχθροὺςof youὑμῶνandκαὶdo goodἀγαθοποιεῖτεandκαὶlendδανίζετεnothingμηδὲνexpecting in returnἀπελπίζοντες·andκαὶwill beἔσταιtheὁrewardμισθὸςof youὑμῶνgreatπολύς,andκαὶyou will beἔσεσθεsons ofυἱοὶthe Most HighὙψίστου,forὅτιHeαὐτὸςkindχρηστόςisἐστινtoἐπὶtheτοὺςungratefulἀχαρίστουςandκαὶevilπονηρούς.
36Be youγίνεσθεmercifulοἰκτίρμονεςasκαθὼςtheὁFatherπατὴρof youὑμῶνmercifulοἰκτίρμωνisἐστίν·
37AndΚαὶnotμὴjudgeκρίνετε,thatκαὶnoοὐnotμὴyou should be judgedκριθῆτε·andκαὶnotμὴcondemnκαταδικάζετε,thatκαὶnoοὐnotμὴyou should be condemnedκαταδικασθῆτε.Forgiveἀπολύετε,andκαὶyou will be forgivenἀπολυθήσεσθε·
38Giveδίδοτε,andκαὶit will be givenδοθήσεταιto youὑμῖν·Measureμέτρονgoodκαλὸνpressed downπεπιεσμένονshaken togetherσεσαλευμένονrunning overὑπερεκχυννόμενονwill they putδώσουσινintoεἰςtheτὸνlapκόλπονof youὑμῶν·with thatᾧforγὰρmeasureμέτρῳyou measureμετρεῖτεit will be measured againἀντιμετρηθήσεταιto youὑμῖν.
39He spokeΕἶπενthenδὲalsoκαὶa parableπαραβολὴνto themαὐτοῖς·NotΜήτιis ableδύναταιa blind [man]τυφλὸςa blind [man]τυφλὸνto leadὁδηγεῖν;Notοὐχὶbothἀμφότεροιintoεἰςa pitβόθυνονwill fallἐμπεσοῦνται;
40Notοὐκisἔστινa discipleμαθητὴςaboveὑπὲρtheτὸνteacherδιδάσκαλον,fully trainedκατηρτισμένοςhoweverδὲeveryoneπᾶςwill beἔσταιlikeὡςtheὁteacherδιδάσκαλοςof himαὐτοῦ.
41Whyτίnowδὲlook you atβλέπειςtheτὸsplinterκάρφοςthat [is]τὸinἐνtheτῷeyeὀφθαλμῷof theτοῦbrotherἀδελφοῦof youσου,τὴνandδὲthe beamδοκὸνthat [is]τὴνinἐνtheτῷownἰδίῳeyeὀφθαλμῷnotοὐnoticeκατανοεῖς;
42Howπῶςare you ableδύνασαιto sayλέγεινtoτῷbrotherἀδελφῷof youσου·BrotherἈδελφέ,let [that]ἄφεςI might cast outἐκβάλωtheτὸsplinterκάρφοςthat [is]τὸinἐνtheτῷeyeὀφθαλμῷof youσου,yourselfαὐτὸςtheτὴνinἐνtheτῷeyeὀφθαλμῷof youσοῦbeamδοκὸνnotοὐseeingβλέπων;Hypocriteὑποκριτά,cast outἔκβαλεfirstπρῶτονtheτὴνbeamδοκὸνfromἐκtheτοῦeyeὀφθαλμοῦof youσοῦ,andκαὶthenτότεyou will see clearlyδιαβλέψειςtheτὸsplinterκάρφοςτὸinἐνtheτῷeyeὀφθαλμῷof theτοῦbrotherἀδελφοῦof youσουto cast outἐκβαλεῖν.
43NoΟὐforγάρthere isἐστινtreeδένδρονgoodκαλὸνproducingποιοῦνfruitκαρπὸνbadσαπρόν,norοὐδὲagainπάλινa treeδένδρονbadσαπρὸνproducingποιοῦνfruitκαρπὸνgoodκαλόν.
44Eachἕκαστονforγὰρtreeδένδρονbyἐκtheτοῦownἰδίουfruitκαρποῦis knownγινώσκεται·Notοὐforγὰρfromἐξthornsἀκανθῶνdo they gatherσυλλέγουσινfigsσῦκα,norοὐδὲfromἐκa bramble bushβάτουgrapesσταφυλὴνgather theyτρυγῶσιν.
45Theὁgoodἀγαθὸςmanἄνθρωποςout ofἐκtheτοῦgoodἀγαθοῦtreasureθησαυροῦof theτῆςheartκαρδίαςhisαὐτοῦbrings forthπροφέρειthat which [is]τὸgoodἀγαθόν,andκαὶtheὁevilπονηρὸςout ofἐκtheτοῦevilπονηροῦbrings forthπροφέρειthat which [is]τὸevilπονηρόν·Out ofἐκforγὰρthe abundanceπερισσεύματοςof his heartκαρδίαςspeaksλαλεῖtheτὸmouthστόμαof himαὐτοῦ.
46WhyΤίnowδέMeμεdo you callκαλεῖτε·LordΚύριεLordκύριε,andκαὶnotοὐdoποιεῖτεwhatἃI sayλέγω;
47Everyoneπᾶςwhoὁis comingἐρχόμενοςtoπρόςMeμεandκαὶhearingἀκούωνof Meμουtheτῶνwordsλόγωνandκαὶdoingποιῶνthemαὐτούς,I will showὑποδείξωyouὑμῖνwhomτίνιhe isἐστὶνlikeὅμοιος·
48Likeὅμοιόςhe isἐστινto a manἀνθρώπῳbuildingοἰκοδομοῦντιa houseοἰκίανwhoὃςdugἔσκαψενandκαὶdeepenedἐβάθυνενandκαὶlaidἔθηκενa foundationθεμέλιονonἐπὶtheτὴνrockπέτραν·a floodπλημμύρηςthenδὲhaving comeγενομένηςburst uponπροσέρηξενtheὁstreamποταμὸςtheτῇhouseοἰκίᾳthatἐκείνῃ,andκαὶnotοὐκwas ableἴσχυσενto shakeσαλεῦσαιitαὐτὴνbecauseδιὰτὸwellκαλῶςhad been builtοἰκοδομῆσθαιitαὐτήν.
49The [one]ὁhoweverδὲhaving heardἀκούσαςandκαὶnotμὴhaving doneποιήσαςlikeὅμοιόςisἐστινto a manἀνθρώπῳhaving builtοἰκοδομήσαντιa houseοἰκίανonἐπὶtheτὴνgroundγῆνwithoutχωρὶςa foundationθεμελίου,on whichᾗburstπροσέρηξενtheὁstreamποταμός,andκαὶimmediatelyεὐθὺςit fellσυνέπεσεν,andκαὶwasἐγένετοtheτὸruinῥῆγμαof theτῆςhouseοἰκίαςthatἐκείνηςgreatμέγα.