Acts 15
1AndΚαίcertain onesτινεςhaving come downκατελθόντεςfromἀπὸτῆςJudeaἸουδαίαςwere teachingἐδίδασκονtheτοὺςbrothersἀδελφοὺςὅτιIfἘὰνnotμὴyou are circumcisedπεριτμηθῆτεaccording to theτῷcustomἔθειτῷof MosesΜωϋσέως,notοὐyou are ableδύνασθεto be savedσωθῆναι.
2Having been brought aboutγενομένηςthenδὲcommotionστάσεωςandκαὶdiscussionζητήσεωςnoοὐκsmallὀλίγηςτῷby PaulΠαύλῳandκαὶτῷBarnabasΒαρναβᾷwithπρὸςthemαὐτοὺςthey appointedἔταξανto go upἀναβαίνεινPaulΠαῦλονandκαὶBarnabasΒαρναβᾶνandκαίcertainτιναςothersἄλλουςout fromἐξthemαὐτῶνtoπρὸςtheτοὺςapostlesἀποστόλουςandκαὶeldersπρεσβυτέρουςtoεἰςJerusalemἸερουσαλὴμaboutπερὶtheτοῦquestionζητήματοςthisτούτου.
3Theyοἱindeedμὲνthereforeοὖνhaving been sent forwardπροπεμφθέντεςbyὑπὸtheτῆςchurchἐκκλησίαςwere passing throughδιήρχοντοτήνbothτεPhoeniciaΦοινίκηνandκαὶSamariaΣαμάρειανrelating in detailἐκδιηγούμενοιtheτὴνconversionἐπιστροφὴνof theτῶνGentilesἐθνῶν,andκαὶthey were bringingἐποίουνjoyχαρὰνgreatμεγάληνto allπᾶσιtheτοῖςbrothersἀδελφοῖς.
4Having comeπαραγενόμενοιthenδὲtoεἰςJerusalemἹεροσόλυμαthey were welcomedπαρεδέχθησανbyἀπὸtheτῆςchurchἐκκλησίαςandκαὶtheτῶνapostlesἀποστόλωνandκαὶtheτῶνeldersπρεσβυτέρων,They declaredἀνήγγειλάνthenτεall thatὅσαὁGodθεὸςhad doneἐποίησενwithμετ’themαὐτῶν.
5Rose upἐξανέστησανnowδέcertainτινεςof thoseτῶνofἀπὸtheτῆςsectαἱρέσεωςof theτῶνPhariseesΦαρισαίωνwho believedπεπιστευκότες,sayingλέγοντεςὅτιIt is necessaryδεῖto circumciseπεριτέμνεινthemαὐτοὺςto command [them]παραγγέλλεινthenτεto keepτηρεῖνtheτὸνlawνόμονof MosesΜωϋσέως.
6Were gathered togetherΣυνήχθησάνthenτεtheοἱapostlesἀπόστολοιandκαὶtheοἱeldersπρεσβύτεροιto seeἰδεῖνaboutπερὶtheτοῦmatterλόγουthisτούτου.
7Of muchπολλῆςnowδὲdiscussionζητήσεωςhaving taken placeγενομένηςhaving risen upἀναστὰςPeterΠέτροςsaidεἶπενtoπρὸςthemαὐτούς·MenἌνδρεςbrothersἀδελφοί,youὑμεῖςknowἐπίστασθεthatὅτιfromἀφ’daysἡμερῶνearlyἀρχαίωνamongἐνyouὑμῖνchoseἐξελέξατοὁGodθεὸςbyδιὰtheτοῦmouthστόματόςof meμουto hearἀκοῦσαιtheτὰGentilesἔθνηtheτὸνwordλόγονof theτοῦgospelεὐαγγελίουandκαὶto believeπιστεῦσαι,
8Andκαὶtheὁheart-knowingκαρδιογνώστηςGodθεὸςbore witnessἐμαρτύρησενto themαὐτοῖςhaving given [them]δοὺςtheτὸSpiritπνεῦματὸHolyἅγιονasκαθὼςalsoκαὶto usἡμῖν,
9andκαὶnot oneοὐθὲνHe made distinctionδιέκρινενbetweenμεταξὺusἡμῶνalsoτεandκαὶthemαὐτῶν,by theτῇfaithπίστειhaving purifiedκαθαρίσαςtheτὰςheartsκαρδίαςof themαὐτῶν.
10Nowνῦνthereforeοὖνwhyτίare you testingπειράζετετὸνGodθεόν,to putἐπιθεῖναιa yokeζυγὸνuponἐπὶtheτὸνneckτράχηλονof theτῶνdisciplesμαθητῶνthatὃνneitherοὔτεtheοἱfathersπατέρεςof usἡμῶνnorοὔτεweἡμεῖςhave been ableἰσχύσαμενto bearβαστάσαι;
11Butἀλλὰbyδιὰtheτῆςgraceχάριτοςofτοῦ[the] LordκυρίουJesusἸησοῦwe believeπιστεύομενto be savedσωθῆναιinκαθ’[the] sameὃνmanner [as]τρόπονthey alsoκἀκεῖνοι.
12Kept silentἘσίγησενnowδὲallπᾶνtheτὸmultitudeπλῆθος,andκαὶwere listening toἤκουονBarnabasΒαρναβᾶandκαὶPaulΠαύλουrelatingἐξηγουμένωνwhatὅσαhad doneἐποίησενὁGodθεὸςsignsσημεῖαandκαὶwondersτέραταamongἐνtheτοῖςGentilesἔθνεσινbyδι’themαὐτῶν.
13Afterμετὰnowδὲτὸwere silentσιγῆσαιtheyαὐτοὺςansweredἀπεκρίθηJamesἸάκωβοςsayingλέγων·MenἌνδρεςbrothersἀδελφοί,hearἀκούσατέmeμου.
14SimeonΣυμεὼνhas relatedἐξηγήσατοhowκαθὼςfirstπρῶτονὁGodθεὸςvisitedἐπεσκέψατοto takeλαβεῖνout ofἐξ[the] Gentilesἐθνῶνa peopleλαὸνfor theτῷnameὀνόματιof Himαὐτοῦ.
15Andκαὶwith thisτούτῳagreeσυμφωνοῦσινtheοἱwordsλόγοιof theτῶνprophetsπροφητῶν,asκαθὼςit is writtenγέγραπται·
16AfterΜετὰthese thingsταῦταI will returnἀναστρέψωandκαὶwill rebuildἀνοικοδομήσωtheτὴνtabernacleσκηνὴνof DavidΔαυὶδwhichτὴνhas fallenπεπτωκυῖανandκαὶtheτὰruinsκατεσκαμμέναof itαὐτῆςI will rebuildἀνοικοδομήσωandκαὶI will set uprightἀνορθώσωitαὐτήν,
17so thatὅπωςἂνmay seek outἐκζητήσωσινtheοἱremnantκατάλοιποιτῶνof menἀνθρώπωνtheτὸνLordκύριον,andκαὶallπάνταtheτὰGentilesἔθνηuponἐφ’whomοὓςhas been calledἐπικέκληταιtheτὸnameὄνομάof Meμουuponἐπ’themαὐτούς,saysλέγει[the] Lordκύριοςdoingποιῶνthese thingsταῦτα
18knownγνωστὰfromἀπ’eternityαἰῶνος.
19ThereforeδιὸIἐγὼjudgeκρίνωnotμὴto troubleπαρενοχλεῖνthose whoτοῖςfromἀπὸtheτῶνGentilesἐθνῶνare turningἐπιστρέφουσινtoἐπὶτὸνGodθεόν,
20butἀλλὰto writeἐπιστεῖλαιto themαὐτοῖςτοῦto abstain fromἀπέχεσθαιtheτῶνpollutionsἀλισγημάτωνof theτῶνidolsεἰδώλωνandκαὶτῆςsexual immoralityπορνείαςandκαὶtheτοῦwhich is strangledπνικτοῦandκαὶfromτοῦbloodαἵματος·
21MosesΜωϋσῆςforγὰρfromἐκgenerationsγενεῶνof oldἀρχαίωνin everyκατὰcityπόλιν[ones]τοὺςproclaimingκηρύσσονταςhimαὐτὸνhasἔχειinἐνtheταῖςsynagoguesσυναγωγαῖςonκατὰeveryπᾶνSabbathσάββατονbeing readἀναγινωσκόμενος.
22ThenΤότεit seemed goodἔδοξεto theτοῖςapostlesἀποστόλοιςandκαὶto theτοῖςeldersπρεσβυτέροιςwithσὺνallὅλῃtheτῇchurchἐκκλησίᾳhaving chosenἐκλεξαμένουςmenἄνδραςout fromἐξthemαὐτῶνto sendπέμψαιtoεἰςAntiochἈντιόχειανwithσὺντῷPaulΠαύλῳandκαὶBarnabasΒαρναβᾷ,JudasἸούδαντὸνcalledκαλούμενονBarsabbasΒαρσαββᾶνandκαὶSilasΣιλᾶν,menἄνδραςleadingἡγουμένουςamongἐνtheτοῖςbrothersἀδελφοῖς,
23having writtenγράψαντεςbyδιὰ[the] handχειρὸςof themαὐτῶν·TheΟἱapostlesἀπόστολοιandκαὶtheοἱeldersπρεσβύτεροιbrothersἀδελφοὶTo thoseτοῖςinκατὰτὴνAntiochἈντιόχειανandκαὶSyriaΣυρίανandκαὶCiliciaΚιλικίανbrothersἀδελφοῖςτοῖςamongἐξthe GentilesἐθνῶνGreetingsχαίρειν.
24Inasmuch asἐπειδὴwe have heardἠκούσαμενthatὅτιsomeτινὲςfromἐξusἡμῶνwent outἐξελθόντεςtroubledἐτάραξανyouὑμᾶςby wordsλόγοιςupsettingἀνασκευάζοντεςtheτὰςmindsψυχὰςof youὑμῶνto whomοἷςnotοὐwe had given instructionsδιεστειλάμεθα,
25it seemed goodἔδοξενto usἡμῖνhaving comeγενομένοιςwith one accordὁμοθυμαδὸνchooseἐκλεξαμένοιςmenἄνδραςto sendπέμψαιtoπρὸςyouὑμᾶςwithσὺνtheτοῖςbelovedἀγαπητοῖςof usἡμῶνBarnabasΒαρναβᾷandκαὶPaulΠαύλῳ,
26menἀνθρώποιςhaving handed overπαραδεδωκόσιtheτὰςlivesψυχὰςof themαὐτῶνforὑπὲρtheτοῦnameὀνόματοςof theτοῦLordκυρίουof usἡμῶνJesusἸησοῦChristΧριστοῦ.
27We have sentἀπεστάλκαμενthereforeοὖνJudasἸούδανandκαὶSilasΣιλᾶν,andκαὶtheyαὐτοὺςbyδιὰword [of mouth]λόγουare telling [you]ἀπαγγέλλονταςtheτὰsame thingsαὐτά.
28It seemed goodἔδοξενforγὰρto theτῷSpiritπνεύματιτῷHolyἁγίῳandκαὶto usἡμῖνnoμηδὲνfurtherπλέονto layἐπιτίθεσθαιupon youὑμῖνburdenβάροςexceptπλὴνtheseτούτωντῶνnecessary thingsἐπάναγκες,
29to abstainἀπέχεσθαιfrom things sacrificed to idolsεἰδωλοθύτωνandκαὶfrom bloodαἵματοςandκαὶfrom what is strangledπνικτῶνandκαὶfrom sexual immoralityπορνείας·Fromἐξtheseὧνkeepingδιατηροῦντεςyourselvesἑαυτοὺςwellεὖyou will doπράξετε.Farewellἔρρωσθε.
30TheyΟἱindeedμὲνthereforeοὖνhaving been sent offἀπολυθέντεςwentκατῆλθονtoεἰςAntiochἈντιόχειαν,andκαὶhaving gatheredσυναγαγόντεςtheτὸmultitudeπλῆθοςthey deliveredἐπέδωκανtheτὴνletterἐπιστολήν·
31Having read [it]ἀναγνόντεςnowδὲthey rejoicedἐχάρησανatἐπὶtheτῇencouragementπαρακλήσει.
32JudasἸούδαςbothτεandκαὶSilasΣιλᾶς,alsoκαὶthemselvesαὐτοὶprophetsπροφῆταιbeingὄντες,byδιὰtalkλόγουmuchπολλοῦexhortedπαρεκάλεσανtheτοὺςbrothersἀδελφοὺςandκαὶstrengthened [them]ἐπεστήριξαν·
33Having continuedποιήσαντεςthenδὲa timeχρόνονthey were sent awayἀπελύθησανinμετ’peaceεἰρήνηςfromἀπὸtheτῶνbrothersἀδελφῶνtoπρὸςthoseτοὺςhaving sentἀποστείλανταςthemαὐτούς.
35PaulΠαῦλοςhoweverδὲandκαὶBarnabasΒαρναβᾶςstayedδιέτριβονinἐνAntiochἈντιοχείᾳteachingδιδάσκοντεςandκαὶproclaiming the good newsεὐαγγελιζόμενοιwithμετὰalsoκαὶothersἑτέρωνmanyπολλῶνtheτὸνwordλόγονof theτοῦLordκυρίου.
36AfterΜετὰnowδέsomeτιναςdaysἡμέραςsaidεἶπενtoπρὸςBarnabasΒαρναβᾶνPaulΠαῦλος·Having turned backἘπιστρέψαντεςindeedδὴlet us look afterἐπισκεψώμεθαtheτοὺςbrothersἀδελφοὺςinκατὰcityπόλινeveryπᾶσανinἐνwhichαἷςwe have announcedκατηγγείλαμενtheτὸνwordλόγονof theτοῦLordκυρίου,howπῶςthey areἔχουσιν.
37BarnabasΒαρναβᾶςnowδὲpurposedἐβούλετοto take alongσυμπαραλαβεῖνalsoκαὶτὸνJohnἸωάννηντὸνcalledκαλούμενονMarkΜᾶρκον·
38PaulΠαῦλοςhoweverδὲthought fitἠξίου,the [one]τὸνhaving withdrawnἀποστάνταfromἀπ’themαὐτῶνfromἀπὸPamphyliaΠαμφυλίαςandκαὶnotμὴhaving gone withσυνελθόνταthemαὐτοῖςtoεἰςtheτὸworkἔργον,notμὴto take alongσυμπαραλαμβάνεινhimτοῦτον.
39Aroseἐγένετοthereforeδὲa sharp disagreementπαροξυσμὸςso thatὥστεseparatedἀποχωρισθῆναιtheyαὐτοὺςfromἀπ’one anotherἀλλήλων,τόνandτεBarnabasΒαρναβᾶνhaving takenπαραλαβόντατὸνMarkΜᾶρκονsailedἐκπλεῦσαιtoεἰςCyprusΚύπρον,
40PaulΠαῦλοςhoweverδὲhaving chosenἐπιλεξάμενοςSilasΣιλᾶνwent forthἐξῆλθενhaving been committedπαραδοθεὶςto theτῇgraceχάριτιof theτοῦLordκυρίουbyὑπὸtheτῶνbrothersἀδελφῶν,
41He was passing throughδιήρχετοthenδὲτὴνSyriaΣυρίανandκαὶτὴνCiliciaΚιλικίανstrengtheningἐπιστηρίζωνtheτὰςchurchesἐκκλησίας.